Kobayakawa Takakage był słusznie uważany za jednego z najinteligentniejszych ludzi swojej epoki. Nawet Kuroda Kanbei, słynny strateg znany ze swojej przebiegłości — o którym mówiono, że potrafi przechytrzyć nawet lisa — przyznawał, że Takakage dorównywał mu intelektem, a czasem nawet go przewyższał. Po śmierci swojego ojca, Mōri Motonariego, Takakage faktycznie kierował klanem Mōri przez wiele lat, pełniąc jednocześnie funkcję doradcy swojego siostrzeńca, Mōri Terumoto.
Pochodzenie i młodość
Przyszły dowódca urodził się w 1533 roku jako trzeci syn Mōri Motonariego i jego żony Myōkyū. Motonari miał wiele dzieci, lecz te narodzone z prawej małżonki miały szczególny status. Najsłynniejsi z nich to trzej bracia: Mōri Takamoto, Kikkawa Motoharu i Kobayakawa Takakage. O nich zachowała się legenda: Motonari wręczył synom pęk trzech strzał i kazał im go złamać — co było niemożliwe. Każdą strzałę z osobna można jednak było złamać bez trudu. Tak nauczał ich znaczenia jedności.
Choć podobne legendy istnieją w wielu kulturach, wiadomo, że Motonari naprawdę zostawił synom instrukcje podkreślające wzajemne wsparcie. W dzieciństwie Takakage nosił imię Tokujōmaru, lecz w wieku dwunastu lat otrzymał imię dorosłe i został adoptowany przez gałąź Takehara klanu Kobayakawa. Jej przywódca, Kobayakawa Okikage, zmarł, więc dwunastoletni Tokujōmaru — kuzyn żony Okikage — został nowym głową rodziny.
Pierwsze kroki wojskowe i zjednoczenie klanu Kobayakawa
Klan Kobayakawa, podobnie jak Mōri, służył klanowi Ōuchi. Jako jeden z dowódców Ōuchi Yoshitaki, Takakage szybko wykazał się niezwykłymi zdolnościami i zyskał uznanie, choć nigdy nie zbliżył się szczególnie do swojego pana.
W 1550 roku został również głową drugiej gałęzi klanu — Numata-Kobayakawa. Ich przywódca, Kobayakawa Shigehira, był młody, chory i niewidomy. Motonari ożenił Takakage z jego siostrą i faktycznie przekazał mu władzę. Tak Takakage zjednoczył długo rywalizujące linie i stał się jedynym przywódcą całego klanu Kobayakawa.
Małżeństwo nie przyniosło dzieci. Krążyły pogłoski, że para żyła raczej jak dobrzy przyjaciele, a Takakage nie interesował się ani kobietami, ani mężczyznami. Wybrał więc na dziedzica swojego młodszego brata Hidekane i adoptował go.
Upadek Ōuchi i wzrost potęgi Mōri
W tym czasie w klanie Ōuchi wybuchły spory. Ōuchi Yoshitaka wycofał się z polityki, co wywołało bunty. Zastąpił go Ōuchi Yoshinaga, całkowicie kontrolowany przez Sue Harukatę. Chaos osłabił klan, a Motonari wykorzystał okazję. Przez pewien czas udawał lojalność, lecz po zawarciu sojuszy (zwłaszcza z Murakami) w 1554 roku ogłosił niezależność Mōri.
Bitwa o Miyajimę i klęska Sue Harukaty
Sue Harukata wyruszył przeciw Mōri z 30 000 żołnierzy. Motonari, mający mniej ludzi, wiedział, że otwarta bitwa skończy się klęską. Opracował śmiały plan związany ze świętą wyspą Miyajima — miejscem sanktuarium Itsukushima, gdzie nigdy wcześniej nie toczono walk. Motonari zajął wyspę małym oddziałem, prowokując Sue do ataku. Sue zdobył Miyajimę — tylko po to, by wpaść w pułapkę.
W nocy 16 października Kobayakawa Takakage przeprowadził pozorowany manewr floty, zmuszając Sue do przeniesienia części wojsk na fałszywy punkt desantowy. W tym czasie Motonari i Murakami zaatakowali od tyłu. Takakage opłynął wyspę, wylądował u bram sanktuarium i rozgromił wroga. Sue Harukata popełnił samobójstwo, a Mōri stali się dominującą siłą zachodniej Japonii.
„Dwie Rzeki” i śmierć Takamoto
W 1559 roku Ōtomo Sōrin zdobył zamek Moji, ale flota Mōri pod dowództwem Takakage odzyskała go. W tym samym roku Motonari wycofał się i przekazał władzę najstarszemu synowi Takamoto. Takakage i jego brat Motoharu stali się jego podporami — Motoharu w wojsku, Takakage w polityce. Nazywano ich wspólnie „Ryōkawa”, czyli „Dwie Rzeki”.
W 1563 roku Takamoto nagle zmarł, wywołując plotki o otruciu. Motonari ukarał rzekomo winnych, lecz później okazało się, że byli niewinni. Przywódcą klanu został jego syn Terumoto.
Nowe wojny i utrata sojuszy
W 1571 roku klan Mimura — wasale Mōri w Bizen — został zaatakowany przez Urakamiego Munekage. Takakage pospieszył im z pomocą, ale Murakami niespodziewanie przeszli na stronę Urakamiego, zmuszając go do odwrotu. W tym samym roku zmarł Motonari i walki ustały.
W 1574 roku Urakami uzyskał poparcie Ody Nobunagi, a rozczarowani Mimura przeszli na stronę Ody. Takakage zawarł sojusz z Ukitą Naoie, odzyskał ziemie Mimura i zmusił Mimurę Mototikę do seppuku za zdradę.
Sojusz przeciwko Nobunadze i bitwy morskie
W 1576 roku siogun Ashikaga Yoshiaki popadł w konflikt z Nobunagą i wezwał Mōri do sojuszu wraz z Uesugi Kenshinem, Takeda Katsuyorim i mnichami z Ishiyama Honganji. Mōri zgodzili się, widząc ekspansję Ody jako zagrożenie.
Murakami Takeyoshi, przywódca klanu Murakami, również zbliżył się do Mōri. Ich wspólna flota pod wodzą Takakage pokonała Kuki Yoshitakę, który usiłował zablokować rzekę przy Honganji. Jednak dwa lata później flota Ody powróciła, korzystając z ciężkich, opancerzonych ōatakebune. Mimo wad, umożliwiły one Nobunadze zwycięstwo.
Kampania Hideyoshiego i „zalany” zamek Takamatsu
Hideyoshi otrzymał zadanie podporządkowania klanu Mōri. Szybko odnosił sukcesy, a w 1580 roku Mōri stracili Harimę i Inabę. Kluczowym punktem oporu był zamek Takamatsu, broniony przez wasala Takakage, Shimizu Muneharu. Nie mogąc zdobyć go szturmem, Hideyoshi kazał zbudować tamę, która zalała zamek.
Mōri pospieszyli z pomocą, lecz woda stworzyła ogromne jezioro uniemożliwiające walkę. Takakage rozpoczął negocjacje, lecz Hideyoshi — czekający na posiłki Ody pod wodzą Akechiego Mitsuhide — odmówił pokoju.
Wtedy Mitsuhide nagle zdradził i zabił Nobunagę. Hideyoshi dowiedział się o tym pierwszy i natychmiast zaoferował pokój: oddanie trzech prowincji w zamian za zamek i seppuku Shimizu. Takakage odmówił. Hideyoshi zwrócił się bezpośrednio do Shimizu, przekonując go, że Mōri są zgubieni. Shimizu zgodził się umrzeć, aby ocalić ludzi i odzyskać prowincje. Popełnił seppuku na łodzi pośrodku zalewu.
Spór braci i sojusz z Hideyoshim
Gdy Mōri dowiedzieli się o śmierci Nobunagi, Kikkawa Motoharu domagał się natychmiastowej wojny z Hideyoshim. Takakage sprzeciwił się, argumentując, że wywołałoby to katastrofalny konflikt i zniweczyło ofiarę Shimizu. Mōri pozostali neutralni, lecz później — gdy stało się jasne, że Hideyoshi przejmie władzę — opowiedzieli się za nim.
Takakage uczestniczył w podboju Shikoku, otrzymał prowincję Iyo i zamieszkał w zamku Yuzuki. Misjonarz jezuita Luís Fróis pisał, że pod jego rządami w Iyo panował porządek i pokój. Takakage brał również udział w podboju Kyūshū, lecz odmówił przyjęcia nadanych ziem, pozostając lojalnym wasalem Mōri Terumoto. Na prośbę Hideyoshiego objął prowincję Chikuzen i zbudował zamek Najima — przyszłą bazę inwazji na Koreę.
Charakter Takakage i historia Kanehime
Terumoto szanował i bał się swojego wuja, który był surowym, lecz troskliwym mentorem. Najlepiej ukazuje to historia konkubiny Kanehime. Była córką wasala Mōri, Kodamy Motoyoshiego, i Terumoto zakochał się w niej. Ojciec, dowiedziawszy się o tym, wydał ją za mąż za Nobu Sugimoto. Terumoto porwał ją, a Motoyoshi poskarżył się Hideyoshiemu: zabrano mu zamężną kobietę, co było nielegalne. Takakage rozwiązał sprawę stanowczo — zabił Sugimoto, mówiąc: „Nie wolno brać zamężnej kobiety za konkubinę, lecz wdowę — owszem.” Na tym skarga się skończyła.
Kampania koreańska
W 1592 roku Hideyoshi rozpoczął inwazję na Koreę. Takakage dowodził 6. dywizją liczącą 10 000 ludzi. Jego marsz przez prowincję Jeolla napotkał gwałtowny opór, zmuszając go do odwrotu. Przybycie armii chińskiej pogorszyło sytuację. Takakage zaproponował plan: udawać odwrót, wciągnąć wroga w błotnisty teren i uderzyć wspólnie z Katō Kiyomasą. Plan się powiódł — Chińczycy ugrzęźli i ponieśli straty, a Japończycy wycofali się w porządku. Rozpoczęto rokowania pokojowe, a większość armii wróciła.
Adopcja Hideakiego i jej skutki
W 1594 roku Hideyoshi zasugerował, aby Terumoto adoptował jego bratanka Hideakiego. Takakage sprzeciwił się, wiedząc jak łatwo adoptowany następca mógłby wyprzeć prawowitych dziedziców. Nie można było jednak odmówić Hideyoshiemu. Z pomocą Katō Kiyomasy Takakage zgodził się adoptować Hideakiego sam. Hideaki odziedziczył klan Kobayakawa — i później zasłynął zdradą w bitwie pod Sekigaharą.
Rada Starszych i ostatnie lata
W 1595 roku Hideyoshi utworzył Radę Starszych, by rządziła Japonią po jego śmierci i chroniła jego syna Hideyoriego. W jej skład weszli Maeda Toshiie, Tokugawa Ieyasu, Ukita Hideie, Uesugi Kagekatsu i Kobayakawa Takakage. Hideyoshi mawiał: „Jeśli zachodnią Japonię powierzy się Kobayakawie, nie ma się czego obawiać.”
Kobayakawa Takakage zmarł 26 lipca 1597 roku. Jego miejsce w radzie zajął Mōri Terumoto, lecz bez „Dwóch Rzek” — swoich najpewniejszych doradców — pozostał osamotniony. To oznaczało początek upadku klanu Mōri.
Dziedzictwo
Takakage został pochowany w świątyni Beisanji w Hiroshimie. Jego grób i świątynia są dziś chronionymi zabytkami kultury. Stał się bohaterem licznych dzieł literackich i artystycznych. Choć nie zdobył sławy równej Toyotomiemu Hideyoshiemu czy Odzie Nobunadze, jego rola w historii Japonii była znacząca.
Zobacz także
-
Zamek Maruoka
Zamek Maruoka znajduje się w centralnej części dawnego miasta Maruoka, które obecnie wchodzi w skład miasta Sakai. Obszar ten leży w północno-wschodniej części prefektury Fukui. Zamek został wzniesiony na brzegu rzeki Kuzuryū, po przeciwnej stronie miasta Fukui, które było dawniej centrum administracyjnym prowincji Echizen. Dzięki swojemu położeniu Maruoka miał duże znaczenie strategiczne, ponieważ kontrolował jednocześnie dwie ważne trasy: drogę Hokurikudō prowadzącą z prowincji Kaga oraz szlak Mino Kaidō łączący te tereny z prowincją Mino.
-
Yamagata Masakage
Masakage był jednym z najbardziej lojalnych i utalentowanych dowódców Takedy Shingena. Należał do słynnej listy „Dwudziestu Czterech Generałów Takedy Shingena”, a także do wąskiego grona czterech szczególnie zaufanych wodzów znanych jako Shitennō.
-
Yagyu Munenori
Yagyū Munenori rozpoczął służbę u Tokugawy Ieyasu w czasie, gdy u jego boku znajdował się jeszcze jego ojciec, Yagyū Muneyoshi. W 1600 roku Munenori wziął udział w decydującej bitwie pod Sekigaharą. Już w 1601 roku został mianowany instruktorem kenjutsu Tokugawy Hidetady, syna Ieyasu, który później został drugim siogunem z rodu Tokugawa.
-
Yagyu Muneyoshi
Samuraj pochodzący z prowincji Yamato, wywodził się z rodziny, która poniosła klęskę w walce z klanem Tsutsui. Muneyoshi po raz pierwszy wziął udział w bitwie w wieku szesnastu lat. Zmuszony przez okoliczności, wstąpił na służbę domu Tsutsui, a następnie służył Miyoshi Tōkei. Później znalazł się pod dowództwem Matsunagi Hisahide i z czasem został wasalem najpierw Ody, a następnie Toyotomiego.
-
Endo Naozune
Naozune służył u Azai Nagamasy i był jednym z czołowych wasali tego rodu, znanym ze swojej odwagi i determinacji. Towarzyszył Nagamasie podczas jego pierwszego spotkania z Odą Nobunagą i już wtedy prosił o pozwolenie na zabicie Nobunagi, obawiając się go jako niezwykle niebezpiecznego człowieka; Nagamasa jednak nie wyraził na to zgody.
-
Hosokawa Sumimoto
Sumimoto pochodził z klanu Hosokawa: był biologicznym synem Hosokawy Yoshiharu, a jednocześnie adoptowanym synem Hosokawy Masamoto, spadkobiercy Hosokawy Katsumoto, jednego z głównych inspiratorów wojny Ōnin. Masamoto był homoseksualistą, nigdy się nie ożenił i nie miał własnych dzieci. Początkowo adoptował Sumiyukiego, przedstawiciela arystokratycznego rodu Kujō, jednak wybór ten spotkał się z niezadowoleniem i ostrą krytyką ze strony starszych wasali domu Hosokawa. W rezultacie Masamoto zmienił swoją decyzję i ogłosił Sumimoto swoim następcą, reprezentanta bocznej linii klanu Hosokawa, od dawna osiadłej w prowincji Awa na wyspie Shikoku. Niemal natychmiast chłopiec został wciągnięty w złożoną i zażartą sieć intryg politycznych.
-
Honda Masanobu
Masanobu początkowo należał do otoczenia Tokugawy Ieyasu, lecz później przeszedł na służbę Sakai Shōgena, daimyō i kapłana z Ueno. Zmiana ta automatycznie uczyniła go wrogiem Ieyasu, który pozostawał w konflikcie z ruchem Ikkō-ikki w prowincji Mikawa. Po rozgromieniu Ikkō-ikki w 1564 roku Masanobu został zmuszony do ucieczki, jednak z czasem powrócił i ponownie wstąpił na służbę Ieyasu. Nie zdobył sławy jako dowódca wojskowy z powodu rany odniesionej w młodości, mimo to przez następnych pięćdziesiąt lat niezmiennie pozostawał po stronie Ieyasu.
Honda Masazumi
Masazumi był najstarszym synem Hondy Masanobu. Od młodych lat służył Tokugawie Ieyasu u boku swojego ojca, biorąc udział w sprawach rodu Tokugawa i stopniowo zdobywając doświadczenie zarówno w sferze wojskowej, jak i administracyjnej. W decydującej bitwie pod Sekigaharą w 1600 roku Masazumi należał do rdzenia wojsk Tokugawy, co świadczyło o wysokim poziomie zaufania, jakim darzył go Ieyasu. Po zakończeniu kampanii powierzono mu szczególnie delikatne zadanie – służbę w straży pokonanego Ishidy Mitsunariego, jednego z głównych przeciwników Tokugawy, co wymagało wyjątkowej niezawodności i ostrożności.
