Sanada Masayuki (1547 - 13 lipca 1611) był daimyo i wybitnym władcą Japonii okresu Sengoku. Głowa klanu Sanada z prowincji Shinano, służył potężnemu klanowi Takeda z prowincji Kai u boku swojego ojca i braci podczas przywództwa Takedy Shingena. Po upadku klanu Takeda, Masayuki przejął władzę nad Sanada i pomimo ograniczonych zasobów, ustanowił swój klan jako niezależną potęgę w reżimie Toyotomi, nawigując sojuszami z dominującymi klanami, takimi jak Tokugawa, Hojo i Uesugi. Znany jako jeden z największych strategów swojej epoki, Masayuki odniósł znaczące zwycięstwa nad siłami Tokugawa w bitwie nad rzeką Kami i oblężeniu Ueda.
Urodzony jako trzeci syn Sanady Yukitaki w 1547 roku, Masayuki początkowo nie mógł odziedziczyć pozycji ojca ze względu na swoich starszych braci, Nobutsunę i Masateru. W wieku siedmiu lat został wysłany jako zakładnik do siedziby Takeda w prowincji Kai, gdzie stał się częścią Okukinjushu - wybranej grupy zaufanych młodych asystentów bliskich Takeda Shingen. Według Koyo Gunkan, Shingen szybko rozpoznał talenty Masayukiego, które rywalizowały z talentami jego ojca, Yukitaki, i włączył go do grona dwudziestu czterech generałów, wraz z Yukitaką i jego braćmi.
W 1558 r. został adoptowany przez rodzinę Muto, gałąź klanu Oi i krewnych matki Shingena, przyjmując imię Muto Kihei.
Służba pod klanem Takeda
Około 1564 r. Sanada Masayuki poślubił Yamanote-dono, córkę Udy Yoritady, lokalnego władcy z prowincji Totomi. Służąc klanowi Takeda, Masayuki wziął udział w kilku kluczowych bitwach, w tym w czwartej bitwie pod Kawanakajima w 1561 roku i bitwie pod Mimasetoge w 1569 roku. W 1572 r. dołączył do Takedy Shingena w kampanii w kierunku Kioto przeciwko klanom Oda i Tokugawa, uczestnicząc w bitwie pod Mikatagaharą (1573).
Po śmierci Shingena w 1573 r. Masayuki nadal służył następcy Shingena, Takedzie Katsuyori. W następnym roku zmarł ojciec Masayukiego, Yukitaka, pozostawiając starszego brata Masayukiego, Nobutsunę, na czele klanu. Jednak zarówno Nobutsuna, jak i jego drugi brat Masateru zginęli w katastrofalnej bitwie pod Nagashino (1575) przeciwko Oda. Po śmierci braci, Masayuki przejął przywództwo nad klanem Sanada, co poparł Takeda Katsuyori, podobno przy wsparciu Kosaki Masanobu, głównego doradcy Takedy.
W 1579 r., po śmierci Uesugi Kenshina, klany Takeda i Uesugi zawarły sojusz. Pod rozkazami Katsuyoriego Masayuki najechał zachodnie Kozuke, obszar kontrolowany przez Hojo, zdobywając zamek Numata i zabezpieczając go dla Takeda. W 1581 r. został mianowany Awa-no-kami (gubernatorem Awa) i nadzorował budowę zamku Shinpu. Kiedy Numata Kageyoshi, były władca zamku Numata, próbował go odzyskać, Masayuki udaremnił mu udany zamach.
W kwietniu 1582 r. połączone siły klanów Oda i Tokugawa rozpoczęły inwazję na terytorium Takeda. Masayuki zaproponował, by Katsuyori poszukał schronienia w domenie Sanada w zamku Iwabitsu, ale Katsuyori zdecydował się uciec do zamku Iwadono, gdzie został zdradzony i spotkał go koniec w Tenmokuzan. Po upadku klanu Takeda Masayuki podporządkował się Odzie Nobunadze, który pozwolił mu zachować większość swoich ziem pod dowództwem Takigawy Kazumasu, choć musiał odstąpić zamek Numata krewnemu Takigawy.
Konflikt Tensho-Jingo
Po śmierci Nobunagi podczas incydentu w Honno-ji 21 czerwca 1582 r. wybuchł chaos, ponieważ kontrola Oda nad byłymi terytoriami Takeda osłabła. Wśród tego zamieszania Tokugawa Ieyasu przeniósł się do prowincji Kai i Shinano, wspierany przez starszych wasali Ody, chcąc umocnić swoją władzę. Jednak klany Uesugi i Hojo również rościły sobie prawa do tych regionów, w których rządziły pozostałości dawnych klanów sprzymierzonych z Takedą. Wynikająca z tego walka o władzę między klanami Tokugawa, Uesugi i Hojo jest znana jako konflikt Tensho-Jingo.
13 czerwca klan Hojo zdobył zamek Iwadono w dystrykcie Tsuru i zwerbował lokalnego magnata Watanabe Shozaemona do wsparcia ich podboju. Masayuki, początkowo sprzymierzony z Uesugi, 9 lipca przeszedł na stronę Hojo i poddał się Hojo Ujinao. Tymczasem 5 lipca Takigawa Kazumasu poniósł dotkliwą porażkę z Hojo w bitwie pod Kannagawa. Masayuki eskortował pozostałe siły Kazumasu z powrotem przez Suwę, a następnie wykorzystał okazję do odbicia zamku Numata z pomocą swojego wuja Yazawy Yoritsuna i zainstalował jego syna, Nobuyuki, jako dowódcę zamku Iwabitsu, wzmacniając obecność Sanady we wschodnim Kozuke.
W lipcu Uesugi Kagekatsu najechał północne Shinano, co skłoniło Masayukiego do tymczasowego sprzymierzenia się z Uesugi, zanim powrócił do Hojo. Obie armie spotkały się pod Kawanakajima 30 lipca, ale uniknęły bezpośredniej walki, gdy siły Hojo przekierowały swoje wysiłki na południe do prowincji Kai, którą Tokugawa jednocześnie najeżdżali. W międzyczasie bunt Shibaty Shigeie, poddanego Uesugi, zmusił siły Uesugi do wycofania się z północnego Shinano.
19 października Masayuki nagle zmienił swoją lojalność wobec Tokugawa, atakując Nezu Masatsuna, porucznika Hojo, i koordynując z Yodą Nobushige opór siłom Hojo w pobliżu Komoro, zgodnie z rozkazami Ieyasu. Hojo, dowiedziawszy się o zdradzie Masayukiego, próbowali zdobyć zamek Numata, ale Masayuki skutecznie obronił swoją pozycję.
Konflikt z Tokugawami
W 1583 r. Sanada Masayuki rozpoczął budowę zamku Ueda i otaczającego go miasta, ustanawiając go główną twierdzą klanu Sanada. W 1584 r., gdy Tokugawa Ieyasu pomaszerował na zachód, by walczyć z Hashibą Hideyoshim w bitwie pod Komaki i Nagakute, Masayuki pozostał w północnym Shinano, by monitorować klan Uesugi. Wykorzystał tę okazję do umocnienia władzy w regionie poprzez podporządkowanie sobie pobliskich właścicieli ziemskich. Kiedy Ieyasu zawarł pokój z Hideyoshim w tym samym roku, stanął w obliczu nacisków ze strony Hojo Ujinao, aby przekazać zamek Numata Hojo zgodnie z ich traktatem.
W kwietniu 1585 r. siły Ieyasu wkroczyły do prowincji Kai, by zmusić Masayukiego do oddania zamku Numata. Nie chcąc rozstawać się z ciężko zdobytym terytorium, Masayuki zerwał więzi z Ieyasu i sprzymierzył się z Hideyoshim, wysyłając swojego drugiego syna, Nobushige, jako zakładnika do klanu Uesugi. W odwecie siły Ieyasu zaatakowały domenę Sanada w północnym Shinano, oblegając zamek Ueda z 7000 żołnierzy. Masayuki, z zaledwie 1200 obrońcami, zadał poważne straty siłom Tokugawa w bitwie o zamek Ueda, co znacznie poprawiło jego reputację jako stratega wojskowego. W międzyczasie siły Hojo również zaatakowały zamek Numata, ale zostały odparte.
W 1586 r. Ieyasu, teraz pogodzony z Hideyoshim, otrzymał pozwolenie na zaatakowanie Masayuki, ponieważ ten ostatni nie wysłał rodzinnych zakładników, aby wyrazić swoją uległość. Masayuki szybko poprosił o mediację Uesugi Kagekatsu, oferując formalne poddanie się klanowi Toyotomi. Hideyoshi nakazał Ieyasu wycofanie się, a Masayuki udał się później do Kioto, by złożyć przysięgę wierności bezpośrednio Hideyoshiemu. Po zwycięstwie nad Tokugawami Masayuki stał się wasalem Hideyoshiego, wysyłając swojego syna Nobushige jako zakładnika do Osaki. W tym samym roku siły Hojo podjęły kolejną nieudaną próbę zdobycia zamku Numata. W 1589 r. Hideyoshi pośredniczył w długotrwałym sporze między klanami Sanada i Hojo o Numatę, przyznając zamek Numata Hojo w zamian za ziemię w południowym Shinano dla Sanady.
Pomimo ugody, napięcia powróciły, gdy utrzymujący Hojo Inomata Kuninori zaatakował zamek Nagurumi, naruszając zakaz Hideyoshiego przeciwko prywatnym konfliktom między daimyo. Incydent ten przyczynił się do decyzji Hideyoshiego o rozpoczęciu oblężenia Odawary w 1590 r., co ostatecznie doprowadziło do upadku klanu Hojo.
Po śmierci Hideyoshiego w 1598 r. Masayuki stanął po stronie Ishidy Mitsunariego podczas bitwy pod Sekigaharą. Wysłał swojego najstarszego syna, Nobuyukiego, aby dołączył do sił wschodnich, podczas gdy on i jego młodszy syn, Nobushige, walczyli dla zachodniego sojuszu, co było strategicznym posunięciem mającym na celu zabezpieczenie przyszłości klanu Sanada. W zamku Ueda 2000 żołnierzy Masayukiego powstrzymało 38-tysięczną armię Tokugawy Hidetady w drugiej bitwie pod zamkiem Ueda, opóźniając ją na tyle, by uniemożliwić jej terminowe przybycie do Sekigahary. Chociaż strona Mitsunariego ostatecznie przegrała, przezorność Masayukiego uratowała jego rodzinę; zamiast zostać straconym, on i Nobushige zostali wygnani do Kudoyama w prowincji Kii, dzięki lojalności Nobuyukiego wobec Tokugawy.
Wygnanie i dziedzictwo
Na wygnaniu Masayuki otrzymał wsparcie od Nobuyukiego i z różnych lokalnych źródeł, w tym od władcy domeny Kii, Asano Nagaakiry. Historyczne zapisy wskazują, że trudności finansowe Masayukiego zostały złagodzone dzięki pomocy pobliskich świątyń i szlachty, w tym rocznej dotacji w wysokości 50 koku od Asano Nagaakira i darowizn od świątyni Shinkoji.
Chociaż Masayuki nigdy nie zgromadził rozległych terytoriów, jak inni daimyo, został zapamiętany jako genialny strateg, biegły w poruszaniu się po burzliwym krajobrazie politycznym swoich czasów. Podczas gdy Toyotomi Hideyoshi podobno postrzegał Masayukiego jako niegodnego zaufania ze względu na jego zmienne lojalności, to właśnie te manewry zapewniły klanowi Sanada przetrwanie. Od okresu Edo reputacja Masayukiego jest celebrowana, uznając jego odporność i strategiczną sprawność w zachowaniu dziedzictwa rodziny pośród walczących klanów Japonii.
Zobacz także
-
Zamek Maruoka
Zamek Maruoka znajduje się w centralnej części dawnego miasta Maruoka, które obecnie wchodzi w skład miasta Sakai. Obszar ten leży w północno-wschodniej części prefektury Fukui. Zamek został wzniesiony na brzegu rzeki Kuzuryū, po przeciwnej stronie miasta Fukui, które było dawniej centrum administracyjnym prowincji Echizen. Dzięki swojemu położeniu Maruoka miał duże znaczenie strategiczne, ponieważ kontrolował jednocześnie dwie ważne trasy: drogę Hokurikudō prowadzącą z prowincji Kaga oraz szlak Mino Kaidō łączący te tereny z prowincją Mino.
-
Yamagata Masakage
Masakage był jednym z najbardziej lojalnych i utalentowanych dowódców Takedy Shingena. Należał do słynnej listy „Dwudziestu Czterech Generałów Takedy Shingena”, a także do wąskiego grona czterech szczególnie zaufanych wodzów znanych jako Shitennō.
-
Yagyu Munenori
Yagyū Munenori rozpoczął służbę u Tokugawy Ieyasu w czasie, gdy u jego boku znajdował się jeszcze jego ojciec, Yagyū Muneyoshi. W 1600 roku Munenori wziął udział w decydującej bitwie pod Sekigaharą. Już w 1601 roku został mianowany instruktorem kenjutsu Tokugawy Hidetady, syna Ieyasu, który później został drugim siogunem z rodu Tokugawa.
-
Yagyu Muneyoshi
Samuraj pochodzący z prowincji Yamato, wywodził się z rodziny, która poniosła klęskę w walce z klanem Tsutsui. Muneyoshi po raz pierwszy wziął udział w bitwie w wieku szesnastu lat. Zmuszony przez okoliczności, wstąpił na służbę domu Tsutsui, a następnie służył Miyoshi Tōkei. Później znalazł się pod dowództwem Matsunagi Hisahide i z czasem został wasalem najpierw Ody, a następnie Toyotomiego.
-
Endo Naozune
Naozune służył u Azai Nagamasy i był jednym z czołowych wasali tego rodu, znanym ze swojej odwagi i determinacji. Towarzyszył Nagamasie podczas jego pierwszego spotkania z Odą Nobunagą i już wtedy prosił o pozwolenie na zabicie Nobunagi, obawiając się go jako niezwykle niebezpiecznego człowieka; Nagamasa jednak nie wyraził na to zgody.
-
Hosokawa Sumimoto
Sumimoto pochodził z klanu Hosokawa: był biologicznym synem Hosokawy Yoshiharu, a jednocześnie adoptowanym synem Hosokawy Masamoto, spadkobiercy Hosokawy Katsumoto, jednego z głównych inspiratorów wojny Ōnin. Masamoto był homoseksualistą, nigdy się nie ożenił i nie miał własnych dzieci. Początkowo adoptował Sumiyukiego, przedstawiciela arystokratycznego rodu Kujō, jednak wybór ten spotkał się z niezadowoleniem i ostrą krytyką ze strony starszych wasali domu Hosokawa. W rezultacie Masamoto zmienił swoją decyzję i ogłosił Sumimoto swoim następcą, reprezentanta bocznej linii klanu Hosokawa, od dawna osiadłej w prowincji Awa na wyspie Shikoku. Niemal natychmiast chłopiec został wciągnięty w złożoną i zażartą sieć intryg politycznych.
-
Honda Masanobu
Masanobu początkowo należał do otoczenia Tokugawy Ieyasu, lecz później przeszedł na służbę Sakai Shōgena, daimyō i kapłana z Ueno. Zmiana ta automatycznie uczyniła go wrogiem Ieyasu, który pozostawał w konflikcie z ruchem Ikkō-ikki w prowincji Mikawa. Po rozgromieniu Ikkō-ikki w 1564 roku Masanobu został zmuszony do ucieczki, jednak z czasem powrócił i ponownie wstąpił na służbę Ieyasu. Nie zdobył sławy jako dowódca wojskowy z powodu rany odniesionej w młodości, mimo to przez następnych pięćdziesiąt lat niezmiennie pozostawał po stronie Ieyasu.
Honda Masazumi
Masazumi był najstarszym synem Hondy Masanobu. Od młodych lat służył Tokugawie Ieyasu u boku swojego ojca, biorąc udział w sprawach rodu Tokugawa i stopniowo zdobywając doświadczenie zarówno w sferze wojskowej, jak i administracyjnej. W decydującej bitwie pod Sekigaharą w 1600 roku Masazumi należał do rdzenia wojsk Tokugawy, co świadczyło o wysokim poziomie zaufania, jakim darzył go Ieyasu. Po zakończeniu kampanii powierzono mu szczególnie delikatne zadanie – służbę w straży pokonanego Ishidy Mitsunariego, jednego z głównych przeciwników Tokugawy, co wymagało wyjątkowej niezawodności i ostrożności.
