
Zamek Gujo Hachiman znajduje się na górze Hachiman o wysokości 350 metrów, w pobliżu miejsca, gdzie łączą się rzeki Yoshidagawa i Kodaragava, a także niedaleko rzeki Nagaragawa. W okresie Sengoku obszar ten miał ogromne znaczenie strategiczne: znajdował się na ważnym skrzyżowaniu szlaków łączących prowincję Mino na południu z Morzem Japońskim na północy, a także prowincję Hida na wschodzie z prowincją Echizen na zachodzie.
Powszechnie uważa się, że pierwsze umocnienia na górze Hachiman istniały już w XV wieku, gdy region kontrolował ród To. Jednak pod koniec lat 50. XVI wieku Endo Morikazu, przywódca bocznej linii rodu, zbuntował się przeciwko To. Zaangażował się w atak i zniszczenie zamku Todonoyama, który znajdował się na przeciwległym brzegu rzeki. Następnie Morikazu postanowił założyć swoją siedzibę na górze Hachiman. Udało mu się jednak wznieść jedynie kamienne mury, zanim jego śmierć przerwała te plany. Dokończenie budowy przypadło jego synowi, Endo Yoshitace, i do 1559 roku zamek został w pełni ukończony.
To właśnie w zamku Gujo Hachiman urodziła się córka Endo Morikazu — Endo Chiyo (1557–1617). Chiyo jest najbardziej znana z opowieści związanej z koniem jej męża, Yamauchiego Kazutoyo. Gdy Chiyo wychodziła za mąż, jej matka przekazała jej sumę 10 ryo (około 1,5 miliona jenów w dzisiejszych realiach), przeznaczoną na „szczególnie ważną okazję”. Kazutoyo służył w armii Ody Nobunagi, lecz nie mógł pozwolić sobie na dobrego konia. Konie bojowe były rzadkie i bardzo drogie. Chiyo rozpoczęła poszukiwania i ostatecznie kupiła mężowi czarnego konia o imieniu Kagami Kurige, wydając na to cały swój posag. Koń zrobił ogromne wrażenie na Odzie Nobunadze, a Kazutoyo został awansowany, co w konsekwencji poprawiło sytuację rodu Yamauchi. U podnóża góry Hachiman stoi pomnik opowiadający tę legendę.

Później Endo Yoshitaka został wasalem Ody Nobunagi. Po śmierci Nobunagi w 1582 roku Yoshitaka przyłączył się do Ody Nobutaki i walczył przeciwko Toyotomiemu Hideyoshiemu. Gdy koalicja Shibaty Katsuie i Ody Nobutaki została pokonana w 1583 roku, Yoshitaka poddał się Hideyoshiemu. Zamek został skonfiskowany i przekazany Inabie Sadamichiemu. Sadamichi przebudował i wzmocnił zamek, i to właśnie za jego rządów Gujo Hachiman zyskał donżon oraz większość kamiennych murów.
Po śmierci Hideyoshiego w 1598 roku ród Inaba początkowo poparł Ishidę Mitsunariego. W rezultacie zamek został zaatakowany przez dawnego właściciela, Endo Yoshitakę, który stanął po stronie Tokugawy Ieyasu i liczył na odzyskanie swojej twierdzy. Po krótkim oblężeniu zamek poddał się wojskom Endo. Jednak Inaba wkrótce złożyli przysięgę Tokugawom i dzięki wsparciu Ieyasu odzyskali kontrolę nad zamkiem.
Później dwaj dawni wrogowie — rody Inaba i Endo — walczyli razem po stronie Tokugawy w bitwie pod Sekigaharą w 1600 roku. Ieyasu rozstrzygnął ich wieloletni spór, przyznając rodowi Inaba domenę Usuki na wyspie Kiusiu. Zamek Gujo Hachiman ponownie stał się siedzibą Endo Yoshitaki. W latach 1601–1603 ród Endo przebudował zamek jeszcze raz i w tej formie przetrwał on aż do końca okresu Edo.
Zamek Gujo Hachiman zazwyczaj klasyfikuje się jako zamek górski (yamajiro). Jednak na szczycie znajdował się jedynie główny dziedziniec, podczas gdy pozostałe dziedzińce rozmieszczono u podnóża góry. Z tego powodu zamek dokładniej określa się jako typ równinno-górski (hirayamajiro).
Ród Endo zarządzał zamkiem i domeną Gujo przez pięć pokoleń. Jednak w 1693 roku, z powodu wewnętrznego konfliktu, ród Endo został pozbawiony praw, a Endo Tsunehisa został wysłany do niewielkiego terytorium w regionie Kanto. Zamek Gujo Hachiman przeszedł wówczas w ręce rodu Inoue. Po Inoue, od 1697 roku, zamek był kontrolowany przez ród Kanamori. W 1758 roku zamek trafił do rodu Aoyama, który posiadał go przez siedem pokoleń, aż do końca okresu Edo.
W 1870 roku, zgodnie z polityką nowego rządu epoki Meiji, zamek został całkowicie rozebrany, z wyjątkiem niektórych fragmentów murów.
W 1933 roku tenshu (główna wieża) zamku został odbudowany z drewna. Składa się z czterech poziomów i pięciu kondygnacji. Ponieważ nie zachowały się wiarygodne informacje o pierwotnym wyglądzie zamku, przy rekonstrukcji wykorzystano rysunki zamków Ogaki (gdzie w tamtym czasie istniała jeszcze historyczna wieża) oraz Hikone. Obecnie jest to uważane za najstarszą drewnianą rekonstrukcję wieży zamkowej w Japonii.
W latach 2020–2023 zamek przeszedł renowację, obejmującą między innymi prace wzmacniające konstrukcję w celu poprawy odporności na trzęsienia ziemi. W głównej wieży znajduje się muzeum historyczne, a taras widokowy oferuje znakomity widok na miasto. Ponadto odbudowano dwie narożne baszty (sumiyagura), odcinki ścian ziemno-tynkowych (dobei) oraz jedną bramę. Na górze Hachiman, poza kamiennymi murami, odwiedzający mogą również znaleźć ślady ziemnych umocnień — pozostałości wałów i fos.
W 2017 roku Japan Castle Society wpisało zamek Gujo Hachiman na listę „dodatkowych 100 wybitnych zamków Japonii” (tzw. „Top 200”). Od 1955 roku kompleks zamkowy ma status „prefekturalnego obiektu historycznego”. Zamek był również znany pod nazwą Shikisui.
W mieście zamkowym zachowały się niektóre rezydencje samurajów oraz domy kupców z okresów Edo i Meiji. Dzielnica, w której znajdują się te budynki, ma status „obszaru ochrony grup tradycyjnych budynków”.
Zobacz także
-
Zamek Takamatsu

Zamek Takamatsu został założony przez Ikomę Chikamasę (1526–1603), który w 1587 roku został mianowany władcą Takamatsu przez Toyotomi Hideyoshiego. W następnym roku Chikamasa rozpoczął budowę zamku na wybrzeżu Morza Wewnętrznego (Setonaikai), kończąc ją w 1590 roku. Cztery pokolenia rodu Ikoma rządziły z tego zamku.
-
Zamek Sawajama

W okresie Kamakura Sabo Tokitsuna, szósty syn Sasaki Sadatsuny, zbudował fort na górze Sawayama. Fort ten zajmował strategicznie ważne położenie, ponieważ umożliwiał kontrolę ruchu na ważnym szlaku Tōsandō, który później stał się znany jako Nakasendō. Droga ta łączyła stolicę Kioto ze wschodnimi regionami kraju. Ze względu na swoje położenie umocnienie miało duże znaczenie militarne i w czasach wojen domowych wielokrotnie stawało się miejscem zaciekłych walk.
-
Zamek Nadzima

Uważa się, że pierwsze budowle w tym miejscu zostały wzniesione przez Tachibana Akitoshi (?-1568), głowę klanu Tachibana, bocznej linii rodu Ōtomo, jako pomocnicze fortyfikacje zamku Tachibanayama. W 1587 roku Toyotomi Hideyoshi przejął kontrolę nad wyspą Kyushu i nadał prowincję Chikuzen Kobayakawa Takakage, jednemu z głównych wasali klanu Mori. Takakage rozpoczął w 1588 roku budowę nowego zamku na miejscu istniejących umocnień. Dokładna data ukończenia nie jest znana, jednak w chwili rozpoczęcia inwazji na Koreę w 1592 roku zamek był już gotowy, gdyż źródła odnotowują, że Toyotomi Hideyoshi zatrzymał się tam na noc w drodze do zamku Hizen Nagoya, który pełnił funkcję głównej kwatery sił inwazyjnych.
-
Zamek Kubota

Za założyciela zamku uważa się Satake Yoshinobu (1570–1633). Yoshinobu był jednym z sześciu wielkich generałów Toyotomi Hideyoshi. W czasie kampanii pod Odawarą w 1590 roku brał udział w oblężeniu zamku Oshi pod dowództwem Ishida Mitsunari, z którym utrzymywał dobre relacje.
-
Zamek Kavanoe

Zamek Kawanoe znajduje się na niewielkim wzgórzu Wasi-yama w pobliżu strefy portowej dzielnicy Kawanoe w mieście Shikokuchuo, zajmując centralne położenie na północnym wybrzeżu wyspy Shikoku. Kawanoe był również znany jako zamek Butsuden. Termin „butsuden” w Japonii oznacza sale świątynne, dlatego uważa się, że przed wybudowaniem zamku w tym miejscu znajdowała się świątynia buddyjska. Ze względu na swoje położenie na styku czterech prowincji wyspy Shikoku Kawanoe miał duże znaczenie strategiczne i wielokrotnie stawał się celem ataków rywalizujących sił dążących do przejęcia militarnej kontroli nad regionem.
-
Zamek Yokote

Za założycieli zamku uważa się ród Onodera. Onodera byli pierwotnie niewielkim rodem z prowincji Shimotsuke i służyli Minamoto no Yoritomo (1147–1199), założycielowi pierwszego siogunatu. W walkach przeciwko rodowi Fujiwara z gałęzi Ōshū wyróżnili się i zostali nagrodzeni ziemiami w okolicach Yokote. Około XIV wieku Onodera przenieśli swoją stałą siedzibę do Yokote. Ich pierwotną twierdzą był zamek Numadate, lecz po serii starć z potężnym rodem Nambu przenieśli swoją bazę na miejsce dzisiejszego zamku Yokote. Prawdopodobnie właśnie wtedy powstały pierwsze umocnienia.
-
Zamek Wakayama

Zamek Wakayama został zbudowany w 1585 roku, kiedy Toyotomi Hideyoshi nakazał swojemu bratu przyrodniemu ze strony matki, Hashibie (Toyotomi) Hidenadze, wzniesienie zamku na miejscu niedawno zdobytego zamku Ota. Celem tej budowy było zapewnienie kontroli nad równie niedawno podbitą prowincją Kii. Zgodnie z już ugruntowaną tradycją Hidenaga powierzył projekt swojemu ekspertowi od budowy zamków — Todo Takatorze. Takatora bardzo dokładnie skontrolował miejsce przyszłego zamku, osobiście sporządził kilka projektów, stworzył model planowanego zamku i brał udział w pracach wytyczania terenu (nawabari). Do budowy zaangażował ponad 10 tysięcy robotników i ukończył projekt na wielką skalę w ciągu jednego roku, co jak na tamte czasy uważano za wyjątkowo szybkie.
-
Zamek Toyama

Zamek Toyama znajduje się niemal w samym centrum dawnej prowincji Etchū i jest otoczony rozległą równiną z dużą liczbą rzek. Pierwszy zamek nad brzegiem rzeki Jinzu został zbudowany w 1543 roku przez Jimbo Nagamoto. Klan Jimbo był wasalem klanu Hatakeyama i zarządzał zachodnią częścią prowincji Etchū. Wschodnia część prowincji należała do ich rywali, klanu Shiina, którzy również byli wasalami Hatakeyama. Od XV wieku wpływy starego klanu Hatakeyama zaczęły stopniowo słabnąć, dlatego Jimbo i Shiina prowadzili nieustanne wojny o kontrolę nad prowincją. W tym czasie siły ruchu Ikkō-ikki okresowo interweniowały, pomagając raz jednej stronie, raz drugiej.
