Zamek Gujo Hachiman znajduje się na górze Hachiman o wysokości 350 metrów, w pobliżu miejsca, gdzie łączą się rzeki Yoshidagawa i Kodaragava, a także niedaleko rzeki Nagaragawa. W okresie Sengoku obszar ten miał ogromne znaczenie strategiczne: znajdował się na ważnym skrzyżowaniu szlaków łączących prowincję Mino na południu z Morzem Japońskim na północy, a także prowincję Hida na wschodzie z prowincją Echizen na zachodzie.
Powszechnie uważa się, że pierwsze umocnienia na górze Hachiman istniały już w XV wieku, gdy region kontrolował ród To. Jednak pod koniec lat 50. XVI wieku Endo Morikazu, przywódca bocznej linii rodu, zbuntował się przeciwko To. Zaangażował się w atak i zniszczenie zamku Todonoyama, który znajdował się na przeciwległym brzegu rzeki. Następnie Morikazu postanowił założyć swoją siedzibę na górze Hachiman. Udało mu się jednak wznieść jedynie kamienne mury, zanim jego śmierć przerwała te plany. Dokończenie budowy przypadło jego synowi, Endo Yoshitace, i do 1559 roku zamek został w pełni ukończony.
To właśnie w zamku Gujo Hachiman urodziła się córka Endo Morikazu — Endo Chiyo (1557–1617). Chiyo jest najbardziej znana z opowieści związanej z koniem jej męża, Yamauchiego Kazutoyo. Gdy Chiyo wychodziła za mąż, jej matka przekazała jej sumę 10 ryo (około 1,5 miliona jenów w dzisiejszych realiach), przeznaczoną na „szczególnie ważną okazję”. Kazutoyo służył w armii Ody Nobunagi, lecz nie mógł pozwolić sobie na dobrego konia. Konie bojowe były rzadkie i bardzo drogie. Chiyo rozpoczęła poszukiwania i ostatecznie kupiła mężowi czarnego konia o imieniu Kagami Kurige, wydając na to cały swój posag. Koń zrobił ogromne wrażenie na Odzie Nobunadze, a Kazutoyo został awansowany, co w konsekwencji poprawiło sytuację rodu Yamauchi. U podnóża góry Hachiman stoi pomnik opowiadający tę legendę.
Później Endo Yoshitaka został wasalem Ody Nobunagi. Po śmierci Nobunagi w 1582 roku Yoshitaka przyłączył się do Ody Nobutaki i walczył przeciwko Toyotomiemu Hideyoshiemu. Gdy koalicja Shibaty Katsuie i Ody Nobutaki została pokonana w 1583 roku, Yoshitaka poddał się Hideyoshiemu. Zamek został skonfiskowany i przekazany Inabie Sadamichiemu. Sadamichi przebudował i wzmocnił zamek, i to właśnie za jego rządów Gujo Hachiman zyskał donżon oraz większość kamiennych murów.
Po śmierci Hideyoshiego w 1598 roku ród Inaba początkowo poparł Ishidę Mitsunariego. W rezultacie zamek został zaatakowany przez dawnego właściciela, Endo Yoshitakę, który stanął po stronie Tokugawy Ieyasu i liczył na odzyskanie swojej twierdzy. Po krótkim oblężeniu zamek poddał się wojskom Endo. Jednak Inaba wkrótce złożyli przysięgę Tokugawom i dzięki wsparciu Ieyasu odzyskali kontrolę nad zamkiem.
Później dwaj dawni wrogowie — rody Inaba i Endo — walczyli razem po stronie Tokugawy w bitwie pod Sekigaharą w 1600 roku. Ieyasu rozstrzygnął ich wieloletni spór, przyznając rodowi Inaba domenę Usuki na wyspie Kiusiu. Zamek Gujo Hachiman ponownie stał się siedzibą Endo Yoshitaki. W latach 1601–1603 ród Endo przebudował zamek jeszcze raz i w tej formie przetrwał on aż do końca okresu Edo.
Zamek Gujo Hachiman zazwyczaj klasyfikuje się jako zamek górski (yamajiro). Jednak na szczycie znajdował się jedynie główny dziedziniec, podczas gdy pozostałe dziedzińce rozmieszczono u podnóża góry. Z tego powodu zamek dokładniej określa się jako typ równinno-górski (hirayamajiro).
Ród Endo zarządzał zamkiem i domeną Gujo przez pięć pokoleń. Jednak w 1693 roku, z powodu wewnętrznego konfliktu, ród Endo został pozbawiony praw, a Endo Tsunehisa został wysłany do niewielkiego terytorium w regionie Kanto. Zamek Gujo Hachiman przeszedł wówczas w ręce rodu Inoue. Po Inoue, od 1697 roku, zamek był kontrolowany przez ród Kanamori. W 1758 roku zamek trafił do rodu Aoyama, który posiadał go przez siedem pokoleń, aż do końca okresu Edo.
W 1870 roku, zgodnie z polityką nowego rządu epoki Meiji, zamek został całkowicie rozebrany, z wyjątkiem niektórych fragmentów murów.
W 1933 roku tenshu (główna wieża) zamku został odbudowany z drewna. Składa się z czterech poziomów i pięciu kondygnacji. Ponieważ nie zachowały się wiarygodne informacje o pierwotnym wyglądzie zamku, przy rekonstrukcji wykorzystano rysunki zamków Ogaki (gdzie w tamtym czasie istniała jeszcze historyczna wieża) oraz Hikone. Obecnie jest to uważane za najstarszą drewnianą rekonstrukcję wieży zamkowej w Japonii.
W latach 2020–2023 zamek przeszedł renowację, obejmującą między innymi prace wzmacniające konstrukcję w celu poprawy odporności na trzęsienia ziemi. W głównej wieży znajduje się muzeum historyczne, a taras widokowy oferuje znakomity widok na miasto. Ponadto odbudowano dwie narożne baszty (sumiyagura), odcinki ścian ziemno-tynkowych (dobei) oraz jedną bramę. Na górze Hachiman, poza kamiennymi murami, odwiedzający mogą również znaleźć ślady ziemnych umocnień — pozostałości wałów i fos.
W 2017 roku Japan Castle Society wpisało zamek Gujo Hachiman na listę „dodatkowych 100 wybitnych zamków Japonii” (tzw. „Top 200”). Od 1955 roku kompleks zamkowy ma status „prefekturalnego obiektu historycznego”. Zamek był również znany pod nazwą Shikisui.
W mieście zamkowym zachowały się niektóre rezydencje samurajów oraz domy kupców z okresów Edo i Meiji. Dzielnica, w której znajdują się te budynki, ma status „obszaru ochrony grup tradycyjnych budynków”.
Zobacz także
-
Zamek Amagasaki
Za rok założenia zamku Amagasaki tradycyjnie uznaje się 1617, kiedy Toda Ujikané wzniósł tu swój zamek, który stał się administracyjnym centrum domeny Amagasaki. Jednak już w okresie Sengoku na tym miejscu istniała twierdza zbudowana przez ród Hosokawa. Po upadku zamku Itami w 1579 roku Araki Murashige — dawny wasal Ody Nobunagi, który zbuntował się przeciwko niemu — schronił się w tym wcześniejszym zamku.
-
Zamek w Hiroszimie
Mōri Terumoto (1553–1625) był wnukiem i prawowitym spadkobiercą słynnego Mōri Motonariego. Gdy w 1571 roku stanął na czele klanu Mōri, odziedziczył rozległe terytoria obejmujące znaczną część regionów San’in i San’yō w zachodniej części wyspy Honsiu. Ponadto klan Mōri dysponował największą i najbardziej zaawansowaną technologicznie flotą morską swoich czasów.
-
Zamek Fukuyama
Po klęsce stronników Toyotomiego Hideyoriego w kampaniach osakijskich z lat 1614–1615 w Japonii nadal istniało wiele rodów, których lojalność wobec siogunatu Tokugawa nie była pełna, zwłaszcza w zachodnim regionie Chūgoku. Mizuno Katsunari (1564–1651), kuzyn Tokugawy Ieyasu, stał się pierwszym z bliskich domowi Tokugawa panów feudalnych, tzw. fudai daimyō, przeniesionym do tego strategicznie ważnego obszaru.
-
Zamek Tiba
Za założyciela klanu Chiba uważa się Chiba Tsunesige (1083–1180), który w 1126 roku przeniósł swoją siedzibę do rejonu Inohana i wzniósł tam silnie ufortyfikowaną warownię. Choć sam Tsunesige pochodził z klanu Taira, ród Chiba później poparł Minamoto no Yoritomo, przyszłego twórcę pierwszego siogunatu.
-
Zamek Sunomata
Oda Nobunaga, w ramach swojego „ostatecznego rozwiązania” konfliktu z klanem Saitō, zaplanował budowę fortu w rejonie Sunomata, który miał służyć jako wysunięta baza do ataku na zamek Inabayama (później przemianowany na Gifu). Sunomata była bagnistym obszarem położonym między zamkiem Ogaki, twierdzą klanu Oda, a Inabayamą, główną fortecą klanu Saitō. Wcześniejsze próby wzniesienia w tym miejscu umocnień, podejmowane przez generałów Ody Sakumę Nobumoriego i Shibatę Katsuiego, zakończyły się niepowodzeniem. Wówczas zadanie powierzono młodemu wasalowi Kinoshicie Tokichirō, który później stał się znany jako Toyotomi Hideyoshi.
-
Zamek Shibata
Dokładny moment pojawienia się pierwszych budowli na terenie dzisiejszego zamku nie jest znany; powszechnie uważa się jednak, że pierwsze umocnione konstrukcje powstały tu w okresie Muromachi, gdy ziemie te znajdowały się pod kontrolą klanu Shibata.
-
Zamek Okayama
Według różnych przekazów najwcześniejsze fortyfikacje na terenie dzisiejszego zamku Okayama powstały już w XIV wieku i zostały wzniesione przez ród Nawa. Rzeka Asahigawa była wykorzystywana jako naturalna przeszkoda obronna, chroniąca jedną ze stron umocnień.
Na początku XVI wieku ród Kanamitsu zbudował tu nowy zamek, który wówczas nosił nazwę Ishiyama. W 1573 roku przeszedł on pod kontrolę rodu Ukita, po czym Ukita Naoie (1529–1582) rozpoczął zakrojoną na szeroką skalę przebudowę. Nie zdążył jej ukończyć z powodu śmierci, a dalsze prace kontynuował jego syn Hideie. -
Zamek Nagahama
Hashiba, później znany jako Toyotomi Hideyoshi, po klęsce klanu Azai otrzymał od Ody Nobunagi zamek Odani wraz z okolicznymi ziemiami. Zamek Odani był jednak położony wysoko w górach, co czyniło go mało odpowiednim do skutecznego zarządzania terytorium. Z tego powodu w 1575 roku Hideyoshi rozpoczął budowę nowego zamku w wiosce Imahama, położonej nad brzegiem jeziora Biwa. Wykorzystując znak naga z imienia Nobunagi, nadał zarówno wiosce, jak i nowemu zamkowi nazwę Nagahama.
