Zamek Marugame należy do tak zwanej „Autentycznej Dwunastki”, grupy dwunastu zamków, których donżony przetrwały do czasów współczesnych bez poważnych przebudów od okresu Edo.
Po podboju wyspy Shikoku przez wojska Toyotomiego Hideyoshiego w 1587 roku prowincja Sanuki została nadana Ikomie Chikamasa (1526–1603). Początkowo osiadł on w zamku Hiketa, jednak jego położenie na skrajnym wschodzie prowincji utrudniało zarządzanie całym Sanuki. Z tego powodu w 1590 roku Chikamasa wzniósł nową rezydencję – zamek Takamatsu, położony dalej na zachód wzdłuż wybrzeża.
W 1597 roku zamek Marugame został zbudowany na górze Kameyama, wzgórzu o wysokości około 66 metrów, mniej więcej 30 kilometrów na zachód od Takamatsu. Po zakończeniu budowy Chikamasa przeniósł się tam, mianując swojego syna zarządcą zamku Takamatsu.
Podczas kampanii Sekigahara w 1600 roku Chikamasa poparł Koalicję Zachodnią, jednocześnie wysyłając swojego syna, Ikoma Kazumasę, do walki po stronie Tokugawy Ieyasu. W wyniku zwycięstwa Koalicji Wschodniej ród Ikoma zachował swoje prawa do prowincji Sanuki. W tym okresie Chikamasa ponownie zamieszkał w zamku Takamatsu. W 1615 roku, zgodnie z edyktem siogunatu Tokugawa „jedna prowincja – jeden zamek”, zamek Marugame został opuszczony. Obecnie o tym etapie historii przypominają jedynie częściowo zachowane kamienne mury na wschodnim zboczu wzgórza.
W 1640 roku w obrębie rodu Ikoma wybuchł konflikt, co doprowadziło do interwencji siogunatu Tokugawa i konfiskaty jego posiadłości. W następnym roku ziemie te zostały przekazane Yamazaki Ieharu (1594–1648), znanemu jako sprawny administrator i budowniczy zamków. Otrzymał je między innymi jako nagrodę za zasługi przy odbudowie zamku Osaka oraz za udział w tłumieniu powstania Shimabara.
Choć ród Yamazaki był niewielki i mało znany, słynął z utalentowanych architektów fortyfikacji, stawianych na równi z takimi postaciami jak Kato Kiyomasa i Todo Takatora. Zamki wzniesione przez Yamazaki, w tym Wakasa Oniga, Nariwa i Tomioka, imponowały współczesnym rozmachem i potęgą kamiennych konstrukcji.
Po przejęciu władzy nad prowincją Sanuki ród Yamazaki postanowił wznieść silnie ufortyfikowany zamek na miejscu ruin Marugame. Ieharu zbudował jedne z najwyższych wówczas w Japonii murów kamiennych, a jednocześnie wspierał rozwój miasta zamkowego.
W 1657 roku ród Yamazaki utracił prowincję Sanuki z powodu braku dziedzica. Pozostałych członków rodu przeniesiono do zamku Nariwa, który wcześniej należał do nich. W następnym roku ród Kyogoku został przeniesiony do Marugame z zamku Tatsuno. Wcześniej ród ten pełnił funkcję gubernatorów prowincji Wakasa z siedzibą w zamku Obama, a w 1634 roku został przeniesiony do zamku Matsue. W 1637 roku ród Kyogoku również pozostał bez dziedzica i został zdegradowany, po czym przeniesiono go do Tatsuno z obniżonym dochodem. Po osiedleniu się w Marugame ród Kyogoku przystąpił do zakrojonej na szeroką skalę przebudowy zamku. Donżon, który przetrwał do naszych czasów, został wzniesiony w 1660 roku. Całkowita rekonstrukcja zespołu zamkowego została zakończona w 1670 roku; w tym samym roku powstał zachowany do dziś kompleks bram masugata Otemon.
Zamek ma trójpoziomową strukturę. Na szczycie wzgórza znajdował się główny dziedziniec – honmaru – oraz drugi dziedziniec, ninomaru. Poniżej leżał trzeci dziedziniec, sannomaru, a jeszcze niżej dziedziniec zewnętrzny, otoczony fosami wypełnionymi wodą. Całkowita powierzchnia terenu zamku wynosiła około 500 000 metrów kwadratowych.
Górna połowa wzgórza jest całkowicie wzmocniona kamiennymi murami ishigaki, co sprawia, że przypomina ono kamienną piramidę. W niektórych miejscach wysokość tych murów przekracza 20 metrów.
Donżon tenshu znajduje się w północnej części głównego dziedzińca i ma formę wieży o trzech poziomach i trzech kondygnacjach. Należy on do najprostszego typu dokuritsushiki, ponieważ nie posiada żadnych dodatkowych przybudówek.
Ród Kyogoku zarządzał zamkiem aż do końca okresu Edo. W 1869 roku pożar zniszczył kilka wież. W 1871 roku, zgodnie z polityką nowego rządu Meiji, zamek został opuszczony i przekazany armii japońskiej. W 1877 roku wiele budowli rozebrano, a do naszych czasów zachowały się jedynie donżon oraz bramy Ote Ichinomon i Ote Ninomom. Wszystkie trzy obiekty mają status Ważnych Dóbr Kultury.
W 1919 roku górna część wzgórza została zakupiona przez miasto Marugame, gdzie otwarto park Kameyama. W 1943 roku donżon zamku otrzymał status „Skarbu Narodowego” na mocy dawnej ustawy o ochronie skarbów narodowych. W 1950 roku donżon został rozebrany, odrestaurowany i ponownie złożony. W 2006 roku Japońska Fundacja Zamków (Nihon Jokaku Kyokai) wpisała zamek Marugame na listę „100 wybitnych zamków Japonii”. Teren zamku ma status Narodowego Zabytku Historycznego. Zamek Marugame znany jest również pod nazwami Kameyama i Horai.
Zobacz także
-
Zamek Amagasaki
Za rok założenia zamku Amagasaki tradycyjnie uznaje się 1617, kiedy Toda Ujikané wzniósł tu swój zamek, który stał się administracyjnym centrum domeny Amagasaki. Jednak już w okresie Sengoku na tym miejscu istniała twierdza zbudowana przez ród Hosokawa. Po upadku zamku Itami w 1579 roku Araki Murashige — dawny wasal Ody Nobunagi, który zbuntował się przeciwko niemu — schronił się w tym wcześniejszym zamku.
-
Zamek w Hiroszimie
Mōri Terumoto (1553–1625) był wnukiem i prawowitym spadkobiercą słynnego Mōri Motonariego. Gdy w 1571 roku stanął na czele klanu Mōri, odziedziczył rozległe terytoria obejmujące znaczną część regionów San’in i San’yō w zachodniej części wyspy Honsiu. Ponadto klan Mōri dysponował największą i najbardziej zaawansowaną technologicznie flotą morską swoich czasów.
-
Zamek Fukuyama
Po klęsce stronników Toyotomiego Hideyoriego w kampaniach osakijskich z lat 1614–1615 w Japonii nadal istniało wiele rodów, których lojalność wobec siogunatu Tokugawa nie była pełna, zwłaszcza w zachodnim regionie Chūgoku. Mizuno Katsunari (1564–1651), kuzyn Tokugawy Ieyasu, stał się pierwszym z bliskich domowi Tokugawa panów feudalnych, tzw. fudai daimyō, przeniesionym do tego strategicznie ważnego obszaru.
-
Zamek Tiba
Za założyciela klanu Chiba uważa się Chiba Tsunesige (1083–1180), który w 1126 roku przeniósł swoją siedzibę do rejonu Inohana i wzniósł tam silnie ufortyfikowaną warownię. Choć sam Tsunesige pochodził z klanu Taira, ród Chiba później poparł Minamoto no Yoritomo, przyszłego twórcę pierwszego siogunatu.
-
Zamek Sunomata
Oda Nobunaga, w ramach swojego „ostatecznego rozwiązania” konfliktu z klanem Saitō, zaplanował budowę fortu w rejonie Sunomata, który miał służyć jako wysunięta baza do ataku na zamek Inabayama (później przemianowany na Gifu). Sunomata była bagnistym obszarem położonym między zamkiem Ogaki, twierdzą klanu Oda, a Inabayamą, główną fortecą klanu Saitō. Wcześniejsze próby wzniesienia w tym miejscu umocnień, podejmowane przez generałów Ody Sakumę Nobumoriego i Shibatę Katsuiego, zakończyły się niepowodzeniem. Wówczas zadanie powierzono młodemu wasalowi Kinoshicie Tokichirō, który później stał się znany jako Toyotomi Hideyoshi.
-
Zamek Shibata
Dokładny moment pojawienia się pierwszych budowli na terenie dzisiejszego zamku nie jest znany; powszechnie uważa się jednak, że pierwsze umocnione konstrukcje powstały tu w okresie Muromachi, gdy ziemie te znajdowały się pod kontrolą klanu Shibata.
-
Zamek Okayama
Według różnych przekazów najwcześniejsze fortyfikacje na terenie dzisiejszego zamku Okayama powstały już w XIV wieku i zostały wzniesione przez ród Nawa. Rzeka Asahigawa była wykorzystywana jako naturalna przeszkoda obronna, chroniąca jedną ze stron umocnień.
Na początku XVI wieku ród Kanamitsu zbudował tu nowy zamek, który wówczas nosił nazwę Ishiyama. W 1573 roku przeszedł on pod kontrolę rodu Ukita, po czym Ukita Naoie (1529–1582) rozpoczął zakrojoną na szeroką skalę przebudowę. Nie zdążył jej ukończyć z powodu śmierci, a dalsze prace kontynuował jego syn Hideie. -
Zamek Nagahama
Hashiba, później znany jako Toyotomi Hideyoshi, po klęsce klanu Azai otrzymał od Ody Nobunagi zamek Odani wraz z okolicznymi ziemiami. Zamek Odani był jednak położony wysoko w górach, co czyniło go mało odpowiednim do skutecznego zarządzania terytorium. Z tego powodu w 1575 roku Hideyoshi rozpoczął budowę nowego zamku w wiosce Imahama, położonej nad brzegiem jeziora Biwa. Wykorzystując znak naga z imienia Nobunagi, nadał zarówno wiosce, jak i nowemu zamkowi nazwę Nagahama.
