Torii Mototada (1539 - 8 września 1600) był japońskim samurajem i daimyo, który żył w okresie Sengoku i późnym Azuchi-Momoyama. Był lojalnym sługą Tokugawy Ieyasu, a najlepiej zapamiętano go z bohaterskiej postawy podczas oblężenia Fushimi, wydarzenia, które odegrało kluczową rolę w kształtowaniu historii Japonii.
Wczesne życie i służba
Torii Mototada urodził się w Okazaki jako syn Torii Tadayoshiego. Jako dziecko został wysłany jako zakładnik do klanu Imagawa, gdzie służył Matsudairze Takechiyo (młodemu Tokugawie Ieyasu) jako stronnik. Po powrocie Ieyasu z niewoli Imagawa i późniejszym zjednoczeniu prowincji Mikawa, Mototada zyskał rozgłos jako jeden z jego najbardziej zaufanych generałów.
W 1572 r., po śmierci ojca, Mototada został głową rodziny Torii. W trakcie swojej kariery wojskowej brał udział w kilku znaczących bitwach, w tym:
- Oblężenie zamku Terabe (1558)
- Bitwa pod Anegawa (1570)
- Bitwa pod Mikatagaharą (1573), gdzie doznał obrażeń nogi, które uniemożliwiły mu poruszanie się przez całe życie.
- Bitwa pod zamkiem Suwahara (1574)
Podczas wojny Tenshō-Jingo (1582), toczonej między klanami Tokugawa i Hōjō o kontrolę nad prowincjami Kai, Shinano i Ueno, Mototada odegrał kluczową rolę w odparciu oddziału Hōjō liczącego 10 000 żołnierzy próbujących okrążyć siły Tokugawa w bitwie pod Kurokoma. Później, w 1585 r., dołączył do Ōkubo Tadayo i Hiraiwa Chikayoshi w oblężeniu zamku Ueda przeciwko klanowi Sanada, chociaż ich siły poniosły ciężkie straty.
Po konflikcie Toyotomi-Hōjō wziął udział w oblężeniu zamku Iwatsuki. Po przeniesieniu się Ieyasu do regionu Kantō, Mototada otrzymał 40,000-koku lenna w prowincji Shimōsa, co uczyniło go daimyo.
Oblężenie Fushimi (1600)
Wraz ze śmiercią Toyotomi Hideyoshi w 1598 r. doszło do walki o władzę między frakcją Tokugawa a lojalistami Toyotomi, dowodzonymi przez Ishidę Mitsunariego. W sierpniu 1600 r. szpiedzy poinformowali Mototadę, że Mitsunari zebrał armię liczącą 40 000 wojowników, aby pomaszerować przeciwko zamkowi Fushimi, ważnej twierdzy kontrolującej dostęp na wschód. W tym czasie Date Masamune bronił się przed Uesugi Kagekatsu na północy, podczas gdy Ieyasu pospieszył do Edo, aby zebrać swoje siły. Los kampanii Tokugawy zależał teraz od zdolności Mototady do utrzymania Fushimi.
Pomimo przewagi liczebnej 20 do 1, Mototada zdecydował się pozostać w zamku ze swoimi 1800 ludźmi, odmawiając opuszczenia swojego pana. Kiedy siły Mitsunariego zaatakowały, obrońcy walczyli dzielnie, utrzymując się przez 12 dni i zadając wrogowi tysiące ofiar. Gdy zamek upadł, pozostało tylko 10 samurajów, którzy zamiast się poddać, popełnili seppuku.
Dziedzictwo i wpływ
Przed śmiercią Mototada pozostawił ostatni list do swojego syna, Torii Tadamasy, w którym podkreślił niezachwianą lojalność klanu Torii wobec Tokugawy i poinstruował swoich potomków, aby służyli Tokugawie „zarówno podczas wzlotu, jak i upadku” z pokorą, nie szukając ani władzy, ani nagrody. Jego ostatnie słowa odzwierciedlają istotę samurajskiego kodeksu:
„Nie jest Drogą Wojownika szukanie ucieczki, nawet w czasach niebezpieczeństwa... Stanę tu przeciwko siłom całego kraju i umrę wspaniałą śmiercią”.
Poświęcenie Mototady dało Tokugawie Ieyasu czas potrzebny na zebranie 90-tysięcznej armii, co doprowadziło do zwycięstwa pod Sekigaharą - jednej z najkrwawszych i najbardziej decydujących bitew okresu Sengoku. Zwycięstwo to utorowało drogę do panowania Tokugawy nad Japonią, które trwało 268 lat.
Seppuku Mototady w Fushimi pozostaje jednym z najbardziej znanych aktów lojalności i honoru w historii samurajów. Wśród jego potomków był Ōishi Yoshio (1659-1703), przywódca Czterdziestu Siedmiu Rōninów, co jeszcze bardziej utrwaliło dziedzictwo rodziny Torii w historii Japonii.
Zobacz także
-
Tachibana Dosetsu
Tachibana Dōsetsu to imię, pod którym szerzej znany jest Hetsugi Akitsura; nazwa tego rodu występuje również w odczytaniach Hekki lub Bekki. Przez długi czas Akitsura służył klanowi Ōtomo, daimyō prowincji Bungo, i brał udział w wojnach przeciwko rodzinie Ōuchi, głównym przeciwnikom Ōtomo w północno-zachodniej części Kyūshū. W latach 60. XVI wieku Akitsura zdobył zamek rodu Tachibana, który zbuntował się przeciwko Ōtomo, po czym przyjął nazwisko Tachibana. Mniej więcej w tym samym okresie złożył śluby buddyjskie i przyjął imię Dōsetsu, oznaczające „Ośnieżoną Drogę”.
-
Taira no Masakado
Taira no Masakado uosabiał typowego samuraja swojej epoki — pewnego siebie, surowego i nieugiętego. W młodości służył w straży pałacowej i wielokrotnie dowodził swej odwagi podczas tłumienia zamieszek. Dzięki tym osiągnięciom Masakado zaczął ubiegać się o stanowisko zwierzchnika stołecznej policji wojskowej (kebiishi-chō), lecz spotkał się z odmową: w tym czasie niemal wszystkie urzędy dworskie, które stały się uprzywilejowanymi synekurami, pozostawały pod kontrolą potężnego rodu Fujiwara.
-
Sakakibara Yasumasa
Yasumasa był drugim synem Sakakibary Nagamasy i urodził się w Ueno w prowincji Mikawa. Od młodych lat służył Tokugawie Ieyasu i z czasem stał się jednym z jego najbardziej zaufanych generałów. Jego żoną została córka Osugi Yasutaki. Ieyasu po raz pierwszy zwrócił uwagę na młodego Yasumasę podczas tłumienia powstania Ikkō-ikki w Mikawie w 1564 roku. Dzięki swoim umiejętnościom Yasumasa otrzymał przywilej używania znaku „yasu” — drugiego znaku z imienia Ieyasu — w swoim własnym imieniu. Choć był drugim dzieckiem w rodzinie, to właśnie on został spadkobiercą ojca, choć dokładne powody tego wyboru pozostają nieznane.
-
Sakai Tadatsugu
Tadatsugu był jednym z najsłynniejszych generałów służących Tokugawie Ieyasu. Po tym jak Ieyasu zerwał więzi z klanem Imagawa, Tadatsugu — gorący zwolennik tej decyzji — otrzymał w 1565 roku dowództwo nad zamkiem Yoshida, który kontrolował nadmorską drogę z Tōtomi do Mikawy. Podczas bitwy pod Mikatagahara w 1573 roku utrzymał prawe skrzydło wojsk Tokugawa, nawet gdy oddziały wysłane przez Odę uciekły pod naporem armii Takedy. W bitwie pod Nagashino w 1575 roku osobiście poprosił o pozwolenie na przeprowadzenie nocnego ataku na obóz Takedy i przeprowadził go znakomicie wraz z Kanamori Nagachiką.
-
Ryuzoji Takanobu
Takanobu był najstarszym synem Ryūzōji Takaie i prawnukiem Ryūzōji Iekane. Jego ojciec został zabity w 1544 roku przez człowieka o imieniu Baba Yoritiku. W młodym wieku Takanobu przyjął buddyjskie śluby i otrzymał imię zakonne Engetsu. Jednak około osiemnastego roku życia powrócił do życia świeckiego, a w 1548 roku, po śmierci Ryūzōji Tanehide, został głową obu gałęzi rodziny Ryūzōji.
-
Ouchi Yoshihiro
Ōuchi Yoshihiro był drugim synem Ōuchi Hiroyo, który stał na czele klanu Ōuchi w zachodniej części Honsiu. W 1363 roku szogun Ashikaga Yoshimitsu potwierdził rodzinę Ōuchi na stanowisku shugo prowincji Suō i Nagato. W młodości Yoshihiro pomagał ojcu wzmacniać wpływy Dworu Północnego na wyspie Kiusiu — służyli pod dowództwem Imagawy Ryōsuna, któremu powierzono podporządkowanie dziewięciu prowincji Kiusiu.
-
Ouchi Yoshioki
Ouchi Yoshioki, władca prowincji Suo, Nagato i Iwami, był jednym z najzdolniejszych dowódców wojskowych i polityków końca XV i początku XVI wieku. Syn Ouchi Masahiro, rządził ze swojej rezydencji w Yamaguchi w prowincji Suo. W 1499 roku Yoshioki udzielił schronienia szogunowi Ashikadze Yoshitane, który został wypędzony z Kioto przez Hosokawę Masamoto. Szogun Yoshizumi, protegowany Masamoto, nakazał panom z Kyushu zjednoczyć siły przeciwko Yoshiokiemu; jednak nie odważyli się tego zrobić, obawiając się potęgi człowieka, który w tym czasie kontrolował już sześć prowincji. Zebrałwszy znaczną armię, Yoshioki wyruszył ze swojej rodzinnej prowincji Suo do Kioto, aby przywrócić szoguna Yoshitane do władzy.
-
Otomo Sorin
Ōtomo Yoshishige pochodził z arystokratycznego rodu i był najstarszym synem Ōtomo Yoshiakiego, władcy prowincji Funai. Korzenie rodu Ōtomo sięgały Fujiwary Hidesato, adoptowanego syna Nakahary Chikayoshiego. Fujiwara służył Minamoto Yoritomo podczas wojny Genpei i brał udział w bitwach w prowincji Mutsu w 1189 roku. W 1193 został mianowany shugo prowincji Buzen i Bungo, po czym przyjął nowe nazwisko – Ōtomo.
