Gozen uważana jest za jeden z nielicznych historycznie udokumentowanych przykładów prawdziwych kobiet-wojowniczek feudalnej Japonii, znanych jako onna-musha lub onna-bugeisha. Chociaż historia Japonii zna niezliczone kobiety, które w różnych okresach były zmuszone chwytać za broń, na przykład w obronie swoich zamków, Tomoe Gozen była bez wątpienia wojowniczką naprawdę utalentowaną i doświadczoną. Była żoną Kiso (Minamoto) Yoshinaki, choć Opowieść o Heike przedstawia ją raczej jako wasalkę. Yoshinaka zbuntował się przeciwko klanowi Taira i w 1184 roku, po zwycięstwie w bitwie pod Kurikawą, zdobył Kioto. Gdy Taira zostali wyparci do zachodnich prowincji, Yoshinaka zaczął stanowczo twierdzić, że to on jeden jest godny objęcia przywództwa nad klanem Minamoto i przejęcia roli jego zwierzchnika.
Takie zachowanie wywołało narastające niezadowolenie i doprowadziło do tego, że Minamoto no Yoritomo wystąpił przeciwko Yoshinace. W decydującym starciu Yoshinaka i Gozen zmierzyli się z wojskami Yoritomo w rozpaczliwej i krwawej bitwie pod Awazu, podczas której Gozen miała zdobyć co najmniej jedną głowę wroga.
Opowieść o Heike opisuje Tomoe Gozen w następujący sposób: „…Tomoe była niezwykle piękna, o śnieżnobiałej skórze, długich włosach oraz delikatnych i ujmujących rysach twarzy. Była także znakomitą łuczniczką, a w walce mieczem była warta stu wojowników. Gotowa była stawić czoła zarówno demonom, jak i bogom, konno lub pieszo. Tomoe posiadała niezwykłą umiejętność ujarzmiania najbardziej dzikich koni i potrafiła bez szwanku schodzić ze stromych górskich zboczy. W każdej bitwie Yoshinaka zawsze wysyłał ją naprzód jako swojego pierwszego dowódcę, ubraną w doskonałą zbroję i uzbrojoną w wielki miecz oraz potężny łuk. I zawsze dokonywała więcej bohaterskich czynów niż ktokolwiek inny w jego armii…”
Opowieść o Heike dalej podaje, że Gozen należała do pięciu ostatnich ocalałych z bitwy pod Awazu i że Yoshinaka, czując zbliżającą się śmierć, nakazał jej ucieczkę. Z wielką niechęcią podporządkowała się jego woli i przed odejściem powaliła jednego z wojowników Minamoto — Ondę no Hachirō Moroshige — odcinając mu głowę, po czym zdołała bezpiecznie się oddalić. Niektóre źródła twierdzą, że Gozen faktycznie zginęła w tej bitwie wraz ze swoim mężem, inne zaś utrzymują, że przeżyła, udała się do zachodnich prowincji i ostatecznie została mniszką buddyjską.
Zobacz także
-
Zamek Maruoka
Zamek Maruoka znajduje się w centralnej części dawnego miasta Maruoka, które obecnie wchodzi w skład miasta Sakai. Obszar ten leży w północno-wschodniej części prefektury Fukui. Zamek został wzniesiony na brzegu rzeki Kuzuryū, po przeciwnej stronie miasta Fukui, które było dawniej centrum administracyjnym prowincji Echizen. Dzięki swojemu położeniu Maruoka miał duże znaczenie strategiczne, ponieważ kontrolował jednocześnie dwie ważne trasy: drogę Hokurikudō prowadzącą z prowincji Kaga oraz szlak Mino Kaidō łączący te tereny z prowincją Mino.
-
Yamagata Masakage
Masakage był jednym z najbardziej lojalnych i utalentowanych dowódców Takedy Shingena. Należał do słynnej listy „Dwudziestu Czterech Generałów Takedy Shingena”, a także do wąskiego grona czterech szczególnie zaufanych wodzów znanych jako Shitennō.
-
Yagyu Munenori
Yagyū Munenori rozpoczął służbę u Tokugawy Ieyasu w czasie, gdy u jego boku znajdował się jeszcze jego ojciec, Yagyū Muneyoshi. W 1600 roku Munenori wziął udział w decydującej bitwie pod Sekigaharą. Już w 1601 roku został mianowany instruktorem kenjutsu Tokugawy Hidetady, syna Ieyasu, który później został drugim siogunem z rodu Tokugawa.
-
Yagyu Muneyoshi
Samuraj pochodzący z prowincji Yamato, wywodził się z rodziny, która poniosła klęskę w walce z klanem Tsutsui. Muneyoshi po raz pierwszy wziął udział w bitwie w wieku szesnastu lat. Zmuszony przez okoliczności, wstąpił na służbę domu Tsutsui, a następnie służył Miyoshi Tōkei. Później znalazł się pod dowództwem Matsunagi Hisahide i z czasem został wasalem najpierw Ody, a następnie Toyotomiego.
-
Endo Naozune
Naozune służył u Azai Nagamasy i był jednym z czołowych wasali tego rodu, znanym ze swojej odwagi i determinacji. Towarzyszył Nagamasie podczas jego pierwszego spotkania z Odą Nobunagą i już wtedy prosił o pozwolenie na zabicie Nobunagi, obawiając się go jako niezwykle niebezpiecznego człowieka; Nagamasa jednak nie wyraził na to zgody.
-
Hosokawa Sumimoto
Sumimoto pochodził z klanu Hosokawa: był biologicznym synem Hosokawy Yoshiharu, a jednocześnie adoptowanym synem Hosokawy Masamoto, spadkobiercy Hosokawy Katsumoto, jednego z głównych inspiratorów wojny Ōnin. Masamoto był homoseksualistą, nigdy się nie ożenił i nie miał własnych dzieci. Początkowo adoptował Sumiyukiego, przedstawiciela arystokratycznego rodu Kujō, jednak wybór ten spotkał się z niezadowoleniem i ostrą krytyką ze strony starszych wasali domu Hosokawa. W rezultacie Masamoto zmienił swoją decyzję i ogłosił Sumimoto swoim następcą, reprezentanta bocznej linii klanu Hosokawa, od dawna osiadłej w prowincji Awa na wyspie Shikoku. Niemal natychmiast chłopiec został wciągnięty w złożoną i zażartą sieć intryg politycznych.
-
Honda Masanobu
Masanobu początkowo należał do otoczenia Tokugawy Ieyasu, lecz później przeszedł na służbę Sakai Shōgena, daimyō i kapłana z Ueno. Zmiana ta automatycznie uczyniła go wrogiem Ieyasu, który pozostawał w konflikcie z ruchem Ikkō-ikki w prowincji Mikawa. Po rozgromieniu Ikkō-ikki w 1564 roku Masanobu został zmuszony do ucieczki, jednak z czasem powrócił i ponownie wstąpił na służbę Ieyasu. Nie zdobył sławy jako dowódca wojskowy z powodu rany odniesionej w młodości, mimo to przez następnych pięćdziesiąt lat niezmiennie pozostawał po stronie Ieyasu.
Honda Masazumi
Masazumi był najstarszym synem Hondy Masanobu. Od młodych lat służył Tokugawie Ieyasu u boku swojego ojca, biorąc udział w sprawach rodu Tokugawa i stopniowo zdobywając doświadczenie zarówno w sferze wojskowej, jak i administracyjnej. W decydującej bitwie pod Sekigaharą w 1600 roku Masazumi należał do rdzenia wojsk Tokugawy, co świadczyło o wysokim poziomie zaufania, jakim darzył go Ieyasu. Po zakończeniu kampanii powierzono mu szczególnie delikatne zadanie – służbę w straży pokonanego Ishidy Mitsunariego, jednego z głównych przeciwników Tokugawy, co wymagało wyjątkowej niezawodności i ostrożności.
