Hōjō Nagaudji był jednym z wybitniejszych dowódców wojskowych schyłku okresu Muromachi. Dzięki udanemu sojuszowi małżeńskiemu oraz umiejętnemu wykorzystywaniu intryg politycznych zdołał skupić w swoich rękach pełnię władzy nad prowincjami Suruga, Izu i Sagami. Jego pochodzenie nie jest do końca jasne, jednak istnieje możliwość, że był związany z rodem Heiji z prowincji Ise, gdyż na początku życia nosił imię Ise Shinkurō.
Z czasem zaaranżował małżeństwo swojego syna Ujitsuny z kobietą z dawnego i szlachetnego rodu Hōjō, a sam przyjął to nazwisko — przede wszystkim w celu podniesienia swojego prestiżu, a być może także dla zamanifestowania własnych ambicji politycznych. Linia, którą zapoczątkował, przeszła do historii pod nazwą Go-Hōjō, czyli „późni Hōjō”.
Podczas zamieszek Ōnin, około 1475 roku, Hōjō Nagaudji opuścił rodzinne strony i uciekł do prowincji Suruga, gdzie wstąpił na służbę klanu Imagawa pod opieką swojego krewnego Imagawa Yoshitady. Po śmierci Yoshitady w 1476 roku, gdy w rodzie wybuchł gwałtowny konflikt wewnętrzny, Shinkurō poparł swojego bratanka Yoshitakę. W dowód wdzięczności za okazaną pomoc Yoshitaka nadał mu zamek Kokokuji, oddział samurajów oraz prawo do używania znaku z własnego imienia. Od tego momentu dawny nowicjusz Shinkurō stał się bliskim współpracownikiem jednego z najpotężniejszych feudałów swoich czasów oraz komendantem zamku, znanym odtąd jako Ise Nagaudji.
Kolejna okazja do awansu pojawiła się w 1490 roku, gdy Ashikaga Tadamaro, syn daimyō sąsiedniej prowincji Izu, zamordował swojego ojca, matkę oraz młodszego brata, wyznaczonego na dziedzica. Bez wahania Nagaudji otoczył ojcobójcę wraz ze swoimi wojskami w zamku Horigoe, gdzie ten wkrótce odebrał sobie życie. Wasale rodu Ashikaga bez większych oporów przeszli na stronę Nagaudjiego, który w ten sposób przejął kontrolę nad całą prowincją i przyjął dawne samurajskie nazwisko Hōjō. Następnie jego uwagę przyciągnął położony nieopodal zamek Odawara w prowincji Sagami.
Odawara była wyjątkowo korzystnie położona pod względem strategicznym i umożliwiała kontrolę nad całą równiną Kantō. Właścicielem zamku był młody władca Ōmori Fujiyori. Zdobywszy jego zaufanie, Nagaudji zaprosił go w 1495 roku na polowanie na jelenie i tam go zabił. W ten sposób w 1495 roku ród Hōjō przejął również prowincję Sagami.
Zręczna dyplomacja oraz dobrze wyszkolona armia pozwoliły potomkom Nagaudjiego pokonać potężny ród Uesugi, który przez dwieście lat władał regionem Kantō, i do połowy XVI wieku rozszerzyć swoje posiadłości do ośmiu prowincji.
Sam Nagaudji nie doczekał tych wydarzeń. Na starość przyjął śluby zakonne i stał się znany pod swoim ostatnim imieniem, Sōun, co oznacza „Szybka Chmura”. Zmarł w 1519 roku, pozostawiając synowi niezwykły zbiór rodzinnych nauk znany jako „Dwadzieścia jeden zasad Hōjō Sōuna”.
Te dwadzieścia jeden zasad zostały spisane wkrótce po tym, jak Hōjō Sōun został mnichem, i odzwierciedlały całokształt jego życiowego doświadczenia. Określały normy postępowania i styl życia zwykłego wojownika oraz świadczą o tym, że ich autor dobrze znał codzienność niższych warstw społeczeństwa. Zakres zawartych w nich porad jest niezwykle szeroki: od zaleceń studiowania poezji, doskonalenia sztuki jazdy konnej i zakazu gry w szachy oraz go, po wskazówki, jak najlepiej bronić domu i utrzymywać w nim porządek. Wszystkie te nauki przeniknięte są duchem pewności siebie, będącym zarówno wynikiem charakterystycznej dla Hōjō Sōuna dbałości o szczegóły, jak i odzwierciedleniem jego drogi życiowej, która doprowadziła go na szczyty władzy.
Choć Sōun osiągnął najwyższą władzę za pomocą miecza, depcząc po ciałach innych, nie stał się człowiekiem zatwardziałym. Zarządzał swoimi ziemiami prosto i mądrze, obniżając podatki do niezbędnego minimum, sprawiedliwie rozstrzygając spory między poddanymi i troszcząc się bardziej o dobrobyt swoich wasali niż o własne bogactwo. Pragnąc przyciągnąć do Odawary jak najwięcej samurajów, zmniejszył obciążenia podatkowe z połowy plonów do dwóch piątych i ogólnie dbał o dobro ludu.
Hōjō Sōun, podobnie jak Asakura Toshikage, nie cieszył się szczególnym uznaniem wśród historyków. Przyczyną była jego bezwzględność i okrucieństwo, dzięki którym powiększał swoje ziemie jako typowy krwiożerczy daimyō gekokujō, otwierając Epokę Walczących Prowincji. Jego współcześni natomiast wysoko cenili jego wybitny talent dowódcy wojskowego i sprawnego administratora.
Zobacz także
-
Zamek Maruoka
Zamek Maruoka znajduje się w centralnej części dawnego miasta Maruoka, które obecnie wchodzi w skład miasta Sakai. Obszar ten leży w północno-wschodniej części prefektury Fukui. Zamek został wzniesiony na brzegu rzeki Kuzuryū, po przeciwnej stronie miasta Fukui, które było dawniej centrum administracyjnym prowincji Echizen. Dzięki swojemu położeniu Maruoka miał duże znaczenie strategiczne, ponieważ kontrolował jednocześnie dwie ważne trasy: drogę Hokurikudō prowadzącą z prowincji Kaga oraz szlak Mino Kaidō łączący te tereny z prowincją Mino.
-
Yamagata Masakage
Masakage był jednym z najbardziej lojalnych i utalentowanych dowódców Takedy Shingena. Należał do słynnej listy „Dwudziestu Czterech Generałów Takedy Shingena”, a także do wąskiego grona czterech szczególnie zaufanych wodzów znanych jako Shitennō.
-
Yagyu Munenori
Yagyū Munenori rozpoczął służbę u Tokugawy Ieyasu w czasie, gdy u jego boku znajdował się jeszcze jego ojciec, Yagyū Muneyoshi. W 1600 roku Munenori wziął udział w decydującej bitwie pod Sekigaharą. Już w 1601 roku został mianowany instruktorem kenjutsu Tokugawy Hidetady, syna Ieyasu, który później został drugim siogunem z rodu Tokugawa.
-
Yagyu Muneyoshi
Samuraj pochodzący z prowincji Yamato, wywodził się z rodziny, która poniosła klęskę w walce z klanem Tsutsui. Muneyoshi po raz pierwszy wziął udział w bitwie w wieku szesnastu lat. Zmuszony przez okoliczności, wstąpił na służbę domu Tsutsui, a następnie służył Miyoshi Tōkei. Później znalazł się pod dowództwem Matsunagi Hisahide i z czasem został wasalem najpierw Ody, a następnie Toyotomiego.
-
Endo Naozune
Naozune służył u Azai Nagamasy i był jednym z czołowych wasali tego rodu, znanym ze swojej odwagi i determinacji. Towarzyszył Nagamasie podczas jego pierwszego spotkania z Odą Nobunagą i już wtedy prosił o pozwolenie na zabicie Nobunagi, obawiając się go jako niezwykle niebezpiecznego człowieka; Nagamasa jednak nie wyraził na to zgody.
-
Hosokawa Sumimoto
Sumimoto pochodził z klanu Hosokawa: był biologicznym synem Hosokawy Yoshiharu, a jednocześnie adoptowanym synem Hosokawy Masamoto, spadkobiercy Hosokawy Katsumoto, jednego z głównych inspiratorów wojny Ōnin. Masamoto był homoseksualistą, nigdy się nie ożenił i nie miał własnych dzieci. Początkowo adoptował Sumiyukiego, przedstawiciela arystokratycznego rodu Kujō, jednak wybór ten spotkał się z niezadowoleniem i ostrą krytyką ze strony starszych wasali domu Hosokawa. W rezultacie Masamoto zmienił swoją decyzję i ogłosił Sumimoto swoim następcą, reprezentanta bocznej linii klanu Hosokawa, od dawna osiadłej w prowincji Awa na wyspie Shikoku. Niemal natychmiast chłopiec został wciągnięty w złożoną i zażartą sieć intryg politycznych.
-
Honda Masanobu
Masanobu początkowo należał do otoczenia Tokugawy Ieyasu, lecz później przeszedł na służbę Sakai Shōgena, daimyō i kapłana z Ueno. Zmiana ta automatycznie uczyniła go wrogiem Ieyasu, który pozostawał w konflikcie z ruchem Ikkō-ikki w prowincji Mikawa. Po rozgromieniu Ikkō-ikki w 1564 roku Masanobu został zmuszony do ucieczki, jednak z czasem powrócił i ponownie wstąpił na służbę Ieyasu. Nie zdobył sławy jako dowódca wojskowy z powodu rany odniesionej w młodości, mimo to przez następnych pięćdziesiąt lat niezmiennie pozostawał po stronie Ieyasu.
Honda Masazumi
Masazumi był najstarszym synem Hondy Masanobu. Od młodych lat służył Tokugawie Ieyasu u boku swojego ojca, biorąc udział w sprawach rodu Tokugawa i stopniowo zdobywając doświadczenie zarówno w sferze wojskowej, jak i administracyjnej. W decydującej bitwie pod Sekigaharą w 1600 roku Masazumi należał do rdzenia wojsk Tokugawy, co świadczyło o wysokim poziomie zaufania, jakim darzył go Ieyasu. Po zakończeniu kampanii powierzono mu szczególnie delikatne zadanie – służbę w straży pokonanego Ishidy Mitsunariego, jednego z głównych przeciwników Tokugawy, co wymagało wyjątkowej niezawodności i ostrożności.
